e-WLD begrippen 

 
 
Filteren... plaats=Opglabbeek

Overzicht

BegripTrefwoord: dialectopgave (plaats)Omschrijving
peetoom pee: verkorte vorm van piêtere  piê (Opglabbeek), peet: pɛ̄t (Opglabbeek), peter: pīētər (Opglabbeek, ... ), peteren: pi:tərə (Opglabbeek), piətərə (Opglabbeek), piətərən (Opglabbeek), pĭĕttərə (Opglabbeek), zie piê  piêtere (Opglabbeek) (doop)peter || de peter [de paat] [N 96D (1989)] || dooppeter || hoe heet de man die een kind ter doop houdt [ZND 48 (1954)] || peter (doopvader) [ZND 05 (1924)] III-2-2
peettante peet: pèt (Opglabbeek), péét (Opglabbeek, ... ), peetje: pèètsje (Opglabbeek), verklw. syn van pèètsje  pèteke (Opglabbeek) de meter [joaën] [N 96D (1989)] || doopmeter || hoe heet de vrouw die een kind ter doop houdt [ZND 48 (1954)] || meter (doopmoeder) [ZND 05 (1924)] III-2-2
pek pek: pęk (Opglabbeek), pę̄k (Opglabbeek) De kleverige, zwarte massa die de schoenmaker gebruikt om een draad mee in te smeren. [N 60, 197b; N 36, 44; L 40, 38] II-10
pekel pekel: pēkǝl (Opglabbeek) De zoutoplossing waarin het vlees wordt bewaard. [N 28, 108; monogr.] II-1
pekelkuip vleeskuip: vlējskūp (Opglabbeek) De houten kuip waarin men het gezouten vlees en spek bewaart. [N 28, 110; monogr.] II-1
pendule klok: klok (Opglabbeek), schouwgarnituur: (doffe G) {tegen muur: r‰geletèùr}  sjewgàrnituur (Opglabbeek) Klok op de schoorsteenmantel (pendule, horloge) [N 79 (1979)] III-2-1
penis pisje: piskə (Opglabbeek) [N 10c (1995)] III-1-1
penis van de stier staaf: stā.f (Opglabbeek) Mannelijk geslachtsorgaan. [JG 1a, 1b] I-11
pennenhouder pennenstok: pennestok (Opglabbeek, ... ) pennenhouder [ZND 40 (1942)] III-3-1
pens pens: pɛns (Opglabbeek) De eerste afdeling van de maag van de koe waarin het voedsel geweekt wordt. Een koe heeft vier magen: de pens, de netmaag, de boekpens en de lebmaag. In de "Amsterdamse" vragenlijst nr. 9 werd via de vragen 11a, 11b, 11c en 11d naar de dialectbenamingen gevraagd voor deze vier magen. Exact werd gevraagd naar de benamingen voor pens, netmaag, boekpens en lebmaag. In de "Nijmeegse" vragenlijst nr. 28 werd ook gevraagd naar de dialectbenamingen voor de vier magen. Maar hier werden de vragen wat vager gesteld. De pens wordt omschreven (vr. 80) als de "maag waarin het voedsel het eerst komt", de netmaag als de "langwerpige maag" (vr. 81), de boekpens als "de maag die van binnen vol vliezen zit" (vr. 82) en de lebmaag als "de maag met heel grove uitsteeksels aan de binnenkant" (vr. 84). Door deze vage vraagstelling sluipt onzekerheid door in de antwoorden van de "Nijmeegse" respondenten: termen worden nogal eens door elkaar gehaald voor de diverse magen. Zo goed mogelijk is in dit lemma en de volgende drie lemmata geprobeerd de juiste benaming bij het juiste begrip onder te brengen. In wbd afl. 3 (Het rund) blz. 364 wordt het vermoeden geuit dat we hier eerder met een cultuurbegrip te maken hebben dan met een onder de mensen (nog) levende werkelijkheid en dat voornoemde vierdeling ook niet meer echt levend is bij de huisslachter. Dit vermoeden zou ook op de "Limburgse" antwoorden van toepassing kunnen zijn. [N 28, 80; A 9, 11a; L 48, 15] I-11